- 1 στις 3 γυναίκες εμφανίζουν ακράτεια ούρων κατά τη διάρκεια της ζωής τους
- Πρόπτωση πυελικών οργάνων εμφανίζεται σε ποσοστό έως και 50% των γυναικών που έχουν αποκτήσει παιδιά
- Σε γυναίκες που δεν έχουν παιδιά – έως 60% θα έχουν κάποια σημαντικά συμπτώματα ουροδόχου κύστης / εντέρου ή πόνου
- Περίπου το 20% των γυναικών ηλικίας 18-50 ετών θα παραπονεθεί για χρόνιο πυελικό πόνο
- Ένα 10-20% αντιμετωπίζει δυσπαρευνία- πόνο κατά τη σεξουαλική επαφή
- Όλες οι γυναίκες κάποια στιγμή θα περάσουν από την εμμηνόπαυση
Το πυελικό έδαφος είναι το κέντρο μας ως θηλυκά όντα και τις περισσότερες φορές δεν του δίνουμε τη φροντίδα που του αξίζει.
Τι είναι το πυελικό έδαφος;
Το πυελικό έδαφος είναι σα μία αιώρα από μύες στο κάτω τμήμα της λεκάνης, μια μυϊκή «κούνια» που εκτείνεται από την ηβική σύμφυση μέχρι τον κόκκυγα και υποστηρίζει τα πυελικά σπλάχνα: την κύστη, τη μήτρα και το ορθό.
Το πυελικό έδαφος συμβάλλει:
- Στην υποστήριξη των πυελικών σπλάχνων (κύστη, μήτρα και ορθό)
- Στην εγκράτεια της κύστης και του εντέρου
- Στη σταθεροποίηση του κορμού
- Στη φυσιολογική σεξουαλική επαφή
- Στην εγκυμοσύνη και τον τοκετό
- Στην αναπνοή
Συμπτώματα δυσλειτουργίας
Οι δυσλειτουργίες του πυελικού εδάφους αναφέρονται στην ανικανότητα για σύσπαση, χαλάρωση ή συντονισμό των μυών του πυελικού εδάφους.
- Ακράτεια ούρων
Οποιαδήποτε μη επιθυμητή απώλεια ούρων, θεωρείται ακράτεια και μπορεί να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά με τη βοήθεια εξειδικευμένου φυσικοθεραπευτή.
Διακρίνεται σε ακράτεια από προσπάθεια, ακράτεια έπειξης και μεικτού τύπου, όπου συνυπάρχουν και οι δυο μορφές.
Η ακράτεια από προσπάθεια χαρακτηρίζεται από απώλεια ούρων κατά τη διάρκεια φυσιολογικών δραστηριοτήτων που αυξάνουν την ενδοκοιλιακή πίεση (βήχας, γέλιο, τρέξιμο). Η ακράτεια από έπειξη χαρακτηρίζεται από έντονη και συχνή επιθυμία για ούρηση, αίσθηση ότι δεν προλαβαίνει να βρεθεί στον κατάλληλο χώρο, οπότε και επέρχεται η απώλεια ούρων. Η ακράτεια ούρων επηρεάζει 1 στις 3 γυναίκες. Όσο μεγαλύτερης ηλικίας είναι η γυναίκα, τόσο πιο συχνά εμφανίζεται η ακράτεια έπειξης, ενώ στις νεότερες ηλικίες παρατηρείται περισσότερο η ακράτεια από προσπάθεια.
- Διαταραχές ούρησης
Η ανάγκη να «σπρώξω» κατά την ούρηση, η ανάγκη να επισκέπτομαι συχνά την τουαλέτα προληπτικά, το να διακόπτω τη ροή της ούρησης, είναι όλα ενδείξεις δυσλειτουργίας του πυελικού εδάφους.
- Διαταραχές κένωσης εντέρου
Η δυσκοιλιότητα, η ατελής εκκένωση εντέρου, το να σπρώχνω κατά την εκκένωση, το να πρέπει να αλλάζω θέσεις ή να χρησιμοποιώ το χέρι μου κατά την εκκένωση και η απώλεια αερίων σε κινήσεις όπως το σκύψιμο και η άρση βαρών, δείχνουν δυσλειτουργία των μυών του πυελικού εδάφους.
- Προπτώσεις πυελικών οργάνων
Η προβολή και πτώση των πυελικών σπλάχνων μέσα στο κολπικό κανάλι, που συνήθως οφείλεται στη χαλάρωση των μυών και των συνδέσμων που τα συγκρατούν στη φυσιολογική τους θέση, λέγεται πρόπτωση. Ο επιπολασμός των προπτώσεων κυμαίνεται 30% στο γυναικείο πληθυσμό.
- Σεξουαλικές δυσλειτουργίες και θέματα που σχετίζονται με την έμμηνο ρύση.
Ένα υπερδραστήριο πυελικό έδαφος (σφιχτοί και ανελαστικοί μύες) μπορεί να οδηγήσει σε επώδυνη επαφή (δυσπαρευνία), ενώ ένα υποδραστήριο πυελικό έδαφος (αδύναμοι μύες, έλλειψη συντονισμού) μπορεί να συμβάλλει σε δυσκολία απόλαυσης και οργασμού. Άλλα συμπτώματα περιλαμβάνουν την ακούσια σύσπαση ή σπασμό του πυελικού εδάφους ως απόκριση στην κολπική ή πρωκτική διείσδυση, πόνο στην περιοχή του κόλπου ή του αιδοίου, επώδυνες κράμπες περιόδου ή πόνο στην περίοδο (δυσμηνόρροια) και δυσκολία στην εισαγωγή ή τη χρήση ορισμένων προϊόντων εμμήνου ρύσεως.
- Χρόνιο πυελικό άλγος
Δυσφορία ή πόνος στην περιοχή της λεκάνης και ή της μέσης που διαρκεί περισσότερο από 6 μήνες, συνήθως σχετίζεται με ένα υπερδραστήριο πυελικό έδαφος.
Προδιαθεσιακοί παράγοντες
- Πολλαπλές εγκυμοσύνες
- Τοκετός
- Παχυσαρκία
- Χρόνιος βήχας (χρόνιο αναπνευστικό νόσημα, κάπνισμα)
- Επαγγέλματα με συχνή άρση βαρών
- Χειρουργικές επεμβάσεις (υστερεκτομή)
- Oρμονικές αλλαγές (πτώση οιστρογόνων)
- Απώλεια φυσιολογικού οσφυοπυελικού ρυθμού
- Δυσλειτουργίες της οσφυικής μοίρας
- Χρόνια λάθος στάση σώματος
- Χρόνια δυσκοιλιότητα
Γιατί οι ασκήσεις Kegel δεν αρκούν
Ακούγεται συχνά η συμβουλή «κάνε ασκήσεις Kegel» ή «κάνε Pilates» ειδικά σε γυναίκες μετά τον τοκετό, όμως δεν είναι πάντοτε σωστή.
Έχει αποδειχθεί ότι το 33% των γυναικών σπρώχνουν προς τα κάτω και επιμηκύνουν αντί να τραβούν προς τα πάνω, κρανιακά τους μύες του πυελικού εδάφους, όταν τους ζητείται να ενεργοποιήσουν το πυελικό τους έδαφος. Ακόμη, υπάρχουν πολλές δυσλειτουργίες του πυελικού εδάφους που δε χρήζουν ενδυνάμωσης των μυών, αλλά χαλάρωσής τους ή επανεκπαίδευσης του συντονισμού τους σαν ενιαίο σύνολο.
Άρα, η λύση δεν είναι πάντα οι ασκήσεις Kegel και μπορεί μάλιστα να επιδεινώσουν ένα υπάρχον πρόβλημα.
Η μέθοδος Pilates έχει πολύ καλά αποτελέσματα στη γενική ενδυνάμωση και ιδιαίτερα του κορμού, αλλά οι μύες του πυελικού εδάφους δε δουλεύουν μεμονωμένα.
Αυτό σημαίνει ότι όταν υπάρχει δυσλειτουργία στο πυελικό έδαφος, είναι σημαντικό να απευθυνόμαστε πρώτα σε εξειδικευμένο φυσικοθεραπευτή, να επικεντρωνόμαστε στην αποκατάσταση και επανεκπαίδευση της περιοχής και να χτίζουμε σταδιακά την επιστροφή σε κάθε δραστηριότητα.
Η φυσικοθεραπευτική συνεδρία
Ένα πρόγραμμα επανεκπαίδευσης του πυελικού εδάφους διαρκεί συνήθως 12 εβδομάδες και απαιτείται η ενεργή συμμετοχή της ασθενούς, καθώς και η συνέπειά της.
Η πρώτη μας συνάντηση περιλαμβάνει τη λήψη εκτενούς ιστορικού, την εκπαίδευση της ασθενούς σχετικά με την ανατομία του πυελικού εδάφους (με προπλάσματα, βίντεο, εικόνες), βοήθεια στη συνειδητοποίηση των μυών αυτών στο δικό της σώμα (με καθοδηγούμενο διαλογισμό, οραματισμό, αυτo-ψηλάφηση), ενδελεχή ενημέρωσή της για τον τρόπο αξιολόγησης (εξωτερικά, ενδοκολπικά, μέσω biofeedback) και έγγραφη συγκατάθεσή της ότι είναι ενήμερη και δεκτική στη διαδικασία.
Μετά από αξιολόγηση όλων των δομών που εμπλέκονται στη δυσλειτουργία του πυελικού εδάφους, προχωράμε σε πρόγραμμα αποκατάστασης και επανεκπαίδευσης των μυών του πυελικού εδάφους και στη σταδιακή ενσωμάτωσή τους στις καθημερινές δραστηριότητες.
Η προσωπική μου ολιστική προσέγγιση
Συνδυαστικά με το πρόγραμμα αποκατάστασης και επανεκπαίδευσης του πυελικού εδάφους, ρίχνουμε φως και σε άλλες πτυχές του τρόπου ζωής που επηρεάζουν τη γενική υγεία και ευεξία και δουλεύουμε μαζί τις σταδιακές αλλαγές, με ολιστικό τρόπο. Αλλαγές στον τρόπο διατροφής, ύπνου και ξεκούρασης, άσκησης, γενικότερης στάσης σώματος, επαφής με τη φύση, διαπροσωπικών σχέσεων κλπ., μπορούν να επιτευχθούν μέσω εργαλείων όπως η yoga, ο διαλογισμός και το mindfulness, η Κρανιοϊερή θεραπεία, η ολιστική διατροφή, η θεραπευτική μάλαξη, τεχνικές χαλάρωσης, οι κύκλοι γυναικών και πολλών άλλων.